Adhyāya 20 — Rājadharma Argument for Paternal Inheritance and Timely Conciliation
सभायां क्लेशितैवीरै: सहभार्यैस्तथा भृशम् । अरण्ये विविधा: क्लेशा: सम्प्राप्तास्तै: सुदारुणा:,'पत्नीसहित वीर पाण्डवोंको कौरव-सभामें भारी क्लेश पहुँचाया गया तथा वनमें भी उन्हें नाना प्रकारके भयंकर कष्ट भोगने पड़े
vaiśampāyana uvāca |
sabhāyāṃ kleśitair vīraiḥ saha-bhāryais tathā bhṛśam |
araṇye vividhāḥ kleśāḥ samprāptās taiḥ sudāruṇāḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Trong triều hội, những bậc anh hùng ấy, cùng với các phu nhân của mình, đã bị hành hạ vô cùng; và nơi rừng sâu, họ lại phải gánh chịu muôn vàn khổ nạn khắc nghiệt, thảm khốc.”
वैशम्पायन उवाच
Unjust harm—public humiliation and forced suffering—creates a grave moral debt. Remembering these wrongs frames the later demand for restitution as a dharmic necessity rather than mere vengeance.
The narrator summarizes the Pandavas’ severe afflictions: first in the Kaurava court (the sabhā episode) and then during their forest exile, emphasizing the intensity and variety of their hardships.