Shloka 13
Śikhaṇḍinī’s Disclosure, Drupada’s Counsel, and the Petition to Yakṣa Sthūṇākarṇa
Udyoga Parva 192
महाद्युते! दस-दस हजार योद्धाओंका तथा एक हजार रथियोंका समूह मेरा एक भाग मानना चाहिये ।।
Mahādyute! daśa-daśa-sahasra-yoddhṝṇāṃ tathā eka-sahasra-rathināṃ samūho mama ekaṃ bhāgaṃ mantavyaḥ. Anenāhaṃ vidhānena saṃnaddhaḥ satatotthitaḥ; kṣapayeyam mahat sainyaṃ kālenānena Bhārata. Bhārata! asya vidhānasya balena ahaṃ sadā udyataḥ saṃnaddhaś ca bhūtvā tāvatā kālenaiva etad vipulaṃ sainyaṃ nāśayituṃ śaknomi.
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc rạng danh! Một đội hình gồm mười nghìn chiến sĩ và một nghìn chiến xa binh phải được xem là một ‘phần’ của ta. Theo phép sắp đặt ấy, ta sẽ luôn giáp trụ, luôn cảnh giác; và, hỡi Bharata, ta có thể bào mòn rồi tiêu diệt cả một đại quân ngay trong khoảng thời gian đã định.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes disciplined organization and constant preparedness in the performance of one’s duty: a leader who structures forces clearly and remains ever-equipped and vigilant can decisively affect outcomes, even against a larger host.
Bhishma is describing a practical military scheme: he defines a standard unit (a division made of specified numbers of warriors and chariot-fighters) and asserts that, by maintaining continuous readiness under this arrangement, he could destroy a large opposing army within a fixed time.