Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

सेनासमागमः — The Convergence of Armies

कृतवर्मा च हार्दिक्यो भोजान्धकुकुरै: सह

kṛtavarmā ca hārdikyo bhojāndhakukurāiḥ saha

Vaiśaṃpāyana nói: Kṛtavarmā, con trai của Hṛdīka, cũng đến cùng các bộ tộc Bhoja, Andhaka và Kukura—báo hiệu sự tụ hội của những chi phái gắn với dòng Yādava, nơi lòng trung thành và các mối liên minh sẽ mang sức nặng đạo lý trong cuộc xung đột đang dần mở ra.

कृतवर्माKritavarman
कृतवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootकृतवर्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
हार्दिक्यःthe son of Hṛdīka (Hardikya)
हार्दिक्यः:
Karta
TypeNoun
Rootहार्दिक्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भोजwith the Bhojas
भोज:
Karana
TypeNoun
Rootभोज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
अन्धकwith the Andhakas
अन्धक:
Karana
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
कुकुरैःwith the Kukuras
कुकुरैः:
Karana
TypeNoun
Rootकुकुर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह

वैशमग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
K
Kṛtavarmā
H
Hṛdīka
B
Bhojas
A
Andhakas
K
Kukuras

Educational Q&A

The verse highlights how collective identity—clan, lineage, and alliance—shapes moral responsibility in times of political crisis; who joins whom is not merely strategic but ethically consequential in the Mahābhārata’s dharma-centered narrative.

The narrator lists participants assembling: Kṛtavarmā arrives accompanied by the Bhoja, Andhaka, and Kukura groups, indicating the mobilization and alignment of Yādava-associated forces within the broader pre-war developments of the Udyoga Parva.