Shloka 623
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
अद्येदानीं विजानीम: सन्ति षण्ढा: सशृज्भका: । “श्रीकृष्ण! मैं देखता हूँ संसारमें अकस्मात् ही तुम्हारा महान् यश फैल गया है; परंतु अब इस समय हमें मालूम हुआ है कि जो लोग तुम्हारे पूजक हैं, वे वास्तवमें पुरुषत्वका चिह्न धारण करनेवाले हिजड़े ही हैं
adyedānīṃ vijānīmaḥ santi ṣaṇḍhāḥ saśṛjbhakāḥ |
Sanjaya nói: “Chỉ đến bây giờ chúng ta mới hiểu: quả thật có những kẻ bất lực—chỉ là phường giả dạng. Hỡi Śrī Kṛṣṇa, ta thấy danh tiếng lớn lao của ngài bỗng lan khắp thế gian; nhưng ngay lúc này chúng ta mới biết rằng những kẻ tự xưng là người thờ phụng ngài, kỳ thực là hoạn quan, chỉ mang dáng vẻ bên ngoài của nam nhân.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how political speech can weaponize shame and gendered insult to undermine opponents and their loyalties; ethically, it highlights the corrosive effect of contemptuous rhetoric in escalating conflict.
Sañjaya reports a cutting remark that contrasts Kṛṣṇa’s widespread fame with a denunciation of certain self-proclaimed devotees as cowardly pretenders, using the term ṣaṇḍha as an insult to question their courage and sincerity.