Shloka 15
Ulūka’s Provocative Envoy-Speech in the Pāṇḍava Camp
Ulūka-dūta-vākya
केचिदीश्वरनिर्दिष्टा: केचिदेव यदृच्छया । पूर्वकर्मभिरप्यन्ये त्रैधमेतत् प्रदृश्यते । तस्मादनर्थमापतन्न: स्थिरो भूत्वा निशामय
ke cid īśvara-nirdiṣṭāḥ ke cid eva yadṛcchayā | pūrva-karmabhir apy anye traidham etat pradṛśyate | tasmād anartham āpatannaḥ sthiro bhūtvā niśāmaya ||
Sañjaya nói: “Có kẻ hành động theo sự chỉ dẫn của Đấng Tối Thượng; có kẻ hành động do ngẫu nhiên; và nhiều người khác hành động dưới sức thúc đẩy của nghiệp xưa. Như vậy, khuôn thức ba mặt của hành vi con người được thấy rõ. Vì thế, nay khi chúng ta đã rơi vào tai ương nặng nề này, hãy vững lòng—lắng nghe với tâm bình thản toàn bộ câu chuyện.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse presents a threefold explanation for why people act: divine prompting (īśvara-nirdiṣṭa), accidental circumstance (yadṛcchā), and the momentum of past deeds (pūrva-karma). Ethically, it urges steadiness of mind in crisis and careful listening before judgment—recognizing that agency can be complex and not reducible to a single cause.
Sañjaya, as the narrator-messenger, prepares his listener to hear a difficult report. Before recounting events, he frames the unfolding calamity as arising through different causal modes (divine, chance, karmic), and he counsels composure—‘be steady and listen’—so the account can be received with clarity rather than agitation.