Shloka 25
Nahūṣa’s Pride, the Ṛṣi-Borne Palanquin, and the Search for Indra (नहुष-इन्द्राणी-प्रकरणम्)
Devanagari script
न भेतव्यं त्वया देवि नहुषाद् दुष्टचेतस: । न होष स्थास्यति चिरं गत एष नराधम:,'देवि! तुम दुष्टात्मा नहुषसे डरो मत। यह नराधम अब अधिक समयतक यहाँ ठहर नहीं सकेगा। इसे गया हुआ ही समझो
Transliteration
na bhetavyaṃ tvayā devi nahuṣād duṣṭacetasaḥ | na hoṣa sthāsyati ciraṃ gata eṣa narādhamaḥ ||
Translation
Śalya nói: “Hỡi nữ thần, nàng không cần sợ Nahusha kẻ lòng dạ tà ác. Tên hèn mạt ấy sẽ không ở đây lâu; hãy coi như hắn đã đi rồi.”
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भेतव्यम्is to be feared / should be feared
भेतव्यम्:
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formतव्यत् (gerundive/obligative), neuter, nominative, singular, impersonal obligation/propriety
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Formcommon, instrumental, singular
देविO goddess / O lady
देवि:
TypeNoun
Rootदेवी
Formfeminine, vocative, singular
नहुषात्from Nahusha (i.e., because of / fearing Nahusha)
नहुषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनहुष
Formmasculine, ablative, singular
दुष्टचेतसःof evil mind
दुष्टचेतसः:
Apadana
TypeAdjective
Rootदुष्टचेतस्
Formmasculine, ablative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
होषःhe will be
होषः:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलृट् (periphrastic/old future sense), 3rd, singular, parasmaipada
स्थास्यतिwill stay / will remain
स्थास्यति:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलृट् (simple future), 3rd, singular, parasmaipada
चिरम्for long
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिरम्
गतःgone
गतः:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past passive participle used adjectivally), masculine, nominative, singular
एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, nominative, singular
नराधमःworst of men / vile man
नराधमः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधम
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚalyaN
NahushaD
Devi (addressed lady/goddess)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes