Shloka 24
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
नोपेक्षस्व महाबाहो पश्यमान: कुलक्षयम् | महाबाहो! जैसे प्रजापति प्रजाकी सृष्टि करके पुनः उसका संहार करते हैं, उसी प्रकार आप भी अपने कुलका विनाश देखकर उसकी उपेक्षा न कीजिये ।।
nōpekṣasva mahābāho paśyamānaḥ kulakṣayam | yathā prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā punaḥ saṃharati tathā tvam api svakulavināśaṃ dṛṣṭvā nāpekṣasva || atha te ’dya matir naṣṭā vināśe pratyupasthite ||
Vidura thúc giục vị vương tử “cánh tay hùng mạnh” chớ dửng dưng khi đang chứng kiến sự suy vong của chính dòng tộc mình. Như Prajāpati tạo ra chúng sinh rồi lại đưa đến sự tiêu diệt, cũng vậy, khi thấy diệt vong đang chực chờ nuốt trọn gia tộc ngươi, đừng làm ngơ. Nếu đến lúc này mà phán đoán của ngươi vẫn mù lạc khi hủy diệt đã đứng trước cửa, thì lỗi sẽ thuộc về ngươi vì đã để tai ương tiến tới mà không ngăn chặn.
विदुर उवाच
Educational Q&A
A ruler must not be passive when the destruction of his own lineage and social order is imminent; ethical responsibility requires timely intervention, clear judgment, and action to prevent avoidable catastrophe.
Vidura is admonishing a powerful Kuru prince amid escalating conflict, warning him not to overlook the looming ruin of the Kuru family; he uses the cosmic analogy of Prajāpati’s creation and dissolution to stress the gravity and inevitability of consequences if one remains indifferent.