Shloka 5
अदारा-नीति
Crisis Composure) and ‘Jaya’ Śravaṇa (Morale-Instruction
मातोवाच सर्वावस्था हि विदुषां तात धर्मार्थकारणात् | तावेवाभिसमीक्ष्याहं संजय त्वामचूचुदम्
mātovāca sarvāvasthā hi viduṣāṃ tāta dharmārthakāraṇāt | tāv evābhisamīkṣyāhaṃ sañjaya tvām acūcudam ||
Người mẹ nói: “Con yêu, mọi cảnh ngộ và mọi nẻo đời của bậc trí đều được thực hiện vì dharma và artha. Chỉ chăm chú nhìn vào đúng hai điều ấy, hỡi Sañjaya, ta cũng đã thúc giục con tiến về cuộc chiến.”
पुत्र उवाच
Educational Q&A
Even actions that appear harsh—such as urging someone toward war—are presented as justifiable for the wise only when grounded in dharma (moral duty/order) and artha (practical welfare/political necessity). The verse frames ethical deliberation as balancing these two aims.
A mother addresses her son and speaks directly to Sañjaya, explaining that she encouraged him toward the war after considering dharma and artha. The line functions as a moral rationale for counsel given in a tense pre-war context.