Shloka 96

Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti

Devanagari script

अग्रे बभूवु: कृष्णस्य समुद्यतमहायुधा: । भीमसेन

Transliteration

vaiśampāyana uvāca |

agre babhūvuḥ kṛṣṇasya samudyata-mahāyudhāḥ |

bhīmasenaḥ yudhiṣṭhiraś ca tathā mādrīnandana-nakula-sahadevau bhagavataḥ pṛṣṭhabhāge sthitāḥ |

pradyumnādayo vṛṣṇivaṃśyā andhakavaṃśyāś ca yoddhā hastayoḥ viśālāyudhāni dhārayantaḥ bhagavataḥ agrabhāge prādurabhavan |

Translation

Vaiśampāyana nói: Trước mặt Kṛṣṇa là các dũng sĩ giương cao những đại binh khí. Sau lưng Đấng Chí Tôn là Bhīmasena, Yudhiṣṭhira và các con của Mādrī—Nakula cùng Sahadeva. Ở đội tiên phong của Ngài hiện ra Pradyumna và những anh hùng khác thuộc dòng Vṛṣṇi và Andhaka, tay cầm vũ khí nặng nề. Thế trận ấy nêu bật trật tự hộ trì theo dharma: bậc lãnh đạo chính nghĩa được che chở, còn các chiến sĩ mũi nhọn đứng tuyến đầu dưới sự dẫn dắt của Kṛṣṇa.

Word by Word

• अग्रे: in front, ahead
• अग्रे: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र
• Form: locative-adverb

• बभूवुः: became / were
• बभूवुः: Karta
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Perfect (Liṭ), 3, plural, Parasmaipada

• कृष्णस्य: of Kṛṣṇa
• कृष्णस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: कृष्ण
• Form: masculine, genitive, singular

• समुद्यत: raised, uplifted
• समुद्यत: Karta
• Type: Adjective
• Root: सम्-उद्-यत
• Form: past passive participle (kta), masculine, nominative, plural

• महा: great, huge
• महा: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: neuter, accusative, plural, as first member in compound; indeclinable-like form

• आयुधाः: weapons / armed warriors
• आयुधाः: Karta
• Type: Noun
• Root: आयुध
• Form: masculine, nominative, plural

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Kṛṣṇa
• Bhīmasena
• Yudhiṣṭhira
• Nakula
• Sahadeva
• Mādrī
• Pradyumna
• Vṛṣṇi lineage
• Andhaka lineage
• mahāyudha (great weapons)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic order in conflict: righteous leadership is safeguarded, and capable protectors take the front under Kṛṣṇa’s direction, suggesting that power should be organized to defend justice rather than to display aggression.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana describes a martial arrangement around Kṛṣṇa: armed Vṛṣṇi-Andhaka heroes (including Pradyumna) stand in front as the vanguard, while key Pāṇḍava figures—Bhīma, Yudhiṣṭhira, and the twins Nakula-Sahadeva—remain positioned behind him.