Shloka 226
Gālava’s Eastern Ascent with Garuḍa; Counsel on Kāla and Upāya (उद्योगपर्व, अध्याय ११०)
उशीरबीजे विप्रर्षे यत्र जाम्बूनदं सर: । यहीं विद्युत्प्रभा नामसे प्रसिद्ध दस अप्सराएँ उत्पन्न हुई थीं। ब्रह्मन्! त्रिलोकीको नापते समय भगवान् विष्णुने इसी दिशामें अपना चरण रखा था। उत्तर दिशामें भगवान् विष्णुका वह चरणचिह्न (हरिकी पैंड़ी) आज भी मौजूद है। द्विजश्रेष्ठ! ब्रह्मर्ष! उत्तर-दिशाके ही उशीरबीज नामक स्थानमें
uśīrabīje viprarṣe yatra jāmbūnadaṃ saraḥ | yatrāpsarā daśa vidyutprabhā-nāmāsu prasiddhā utpannāḥ | brahman trilokīṃ nāpayataḥ samaye bhagavān viṣṇur asyāṃ diśi pādaṃ nyadhāt | uttaradiśi tasya viṣṇoḥ pādacihnaṃ (harikī paiṇḍī) adyāpi vidyate | dvijaśreṣṭha brahmarṣe uttaradiśasyaiva uśīrabīja-nāmni deśe yatra suvarṇamayaṃ saraḥ rājā marutto yajñaṃ cakāra |
Yuparṇa nói: “Hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, hỡi hiền triết! Ở miền gọi là Uśīrabīja có một hồ nước bằng vàng Jāmbūnada. Tại đó, mười apsaras lừng danh mang tên Vidyutprabhā đã ra đời. Hỡi Bà-la-môn, khi Thế Tôn Viṣṇu đo lường ba cõi, chính theo hướng này Ngài đặt bàn chân xuống. Ở phương bắc, dấu chân ấy của Viṣṇu—gọi là Harikī Paiṇḍī—đến nay vẫn còn. Hỡi bậc lưỡng sinh tối thượng, hỡi brahmarṣi! Cũng tại miền bắc ấy, nơi gọi là Uśīrabīja, nơi có hồ vàng kia, vua Marutta xưa từng cử hành một đại tế lễ.”
युपर्ण उवाच
Educational Q&A
The passage links dharmic action and sacred space: divine acts (Viṣṇu’s cosmic stride) and exemplary human rites (Marutta’s yajña) sanctify geography, encouraging reverence for places associated with devotion, sacrifice, and remembrance of the divine.
Yuparṇa describes a northern sacred region called Uśīrabīja: a golden lake, the origin of ten apsarases named Vidyutprabhā, the still-visible footprint of Viṣṇu from His world-measuring stride, and the site where King Marutta performed a great sacrifice.