Shloka 21
Adhyāya 108: Paścima-dik—Varuṇa’s Realm, Sunset Cosmology, and Sacred-Geographic Markers
Suparṇa–Gālava संवाद
Devanagari script
एष तस्यापि ते मार्ग: परिचार्यस्य गालव । ब्रृूहि मे यदि गन्तव्यं प्रतीचीं शूणु चापराम्,गालव! तुम मेरे द्वारा परिचर्या पाने (सेवा ग्रहण करने)-के योग्य हो, अतः तुम्हें यह दक्षिण मार्ग बताया है; यदि इस दिशामें चलना हो तो मुझसे कहो अथवा अब तीसरी पश्चिम दिशाका वर्णन सुनो
Translation
Hỡi Gālava! Đây cũng là con đường dành cho ngươi—xứng đáng để được ta tiếp nhận sự phụng sự. Vì thế ta đã chỉ cho ngươi lộ trình về phương Nam; nếu muốn đi theo hướng ấy, hãy nói với ta. Bằng không, hãy nghe ta thuật về phương Tây, hướng thứ ba.
Word by Word
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/that
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तेto you/for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Dative, Singular
मार्गःpath/way
मार्गः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
परिचार्यस्यof one to be served/attended
परिचार्यस्य:
TypeAdjective
Rootपरिचार्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
गालवO Galava
गालव:
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्रूहिtell/say
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
गन्तव्यम्to be gone/to be proceeded (to)
गन्तव्यम्:
TypeAdjective
Rootगन्तव्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्रतीचीम्westward direction/the west
प्रतीचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतीची
FormFeminine, Accusative, Singular
शृणुhear/listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपराम्the other/another (direction)
अपराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर
FormFeminine, Accusative, Singular
गालवO Galava
गालव:
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युपर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes