Shloka 44
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
Devanagari script
भवान् धर्मपरो यत्र बुद्धिश्रेष्ठक्ष भारत । मुहाते प्राणिनां ज्ञात्वा गतिं चागतिमेव च,भरतनन्दन! तुम धर्मपरायण और बुद्धिमें श्रेष्ठ हो। तुम्हें प्राणियोंके आवागमनका रहस्य भी ज्ञात है, तो भी क्यों मोहके वशीभूत हो रहे हो?
Transliteration
bhavān dharmaparo yatra buddhiśreṣṭhaś ca bhārata | muhyase prāṇināṃ jñātvā gatiṃ cāgatiṃ eva ca ||
Translation
Vyāsa nói: “Hỡi dòng Bhārata, ngươi vốn chí thành với dharma và đứng đầu về trí phân minh. Ngươi hiểu lẽ đi và trở của muôn loài—sự đi và sự không đi—cớ sao vẫn để mình bị moha (mê lầm) chế ngự?”
Word by Word
भवान्you (honored)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मपरःdevoted to dharma
धर्मपरः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मपर
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्रwhere/whereas
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
बुद्धिश्रेष्ठःbest in intellect
बुद्धिश्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
मोहात्from delusion / due to delusion
मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Ablative, Singular
प्राणिनाम्of living beings
प्राणिनाम्:
TypeNoun
Rootप्राणिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
गतिम्going, course, destiny
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अगतिम्non-going, no course, misfortune
अगतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअगति
FormFeminine, Accusative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भरतनन्दनO delight of the Bharatas
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaB
Bhārata (Kuru descendant addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes