Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel

राजेन्द्र! तुम्हारे पुत्रको निमित्त बनाकर कालकी प्रेरणासे इस वैरकी उत्पत्ति तो तुम्हारे सामने ही हुई थी ।। अवश्यं भवितव्ये च कुरूणां वैशसे नृप । कस्माच्छोचसि तान्‌ शूरान्‌ गतान्‌ परमिकां गतिम्‌,नरेश्वरर जब कौरवोंका यह विनाश अवश्यम्भावी था, तब परम गतिको प्राप्त हुए शूरवीरोंके लिये तुम क्यों शोक कर रहे हो?

rājendra! tava putraṁ nimittaṁ kṛtvā kālasya preraṇayā asya vairasya utpattiḥ tava purata eva abhavat. avaśyaṁ bhavitavye ca kurūṇāṁ vaiśase nṛpa, kasmāc chocasi tān śūrān gatān paramikāṁ gatim?

Hỡi bậc chúa tể các vua! Lấy con trai của ngài làm duyên cớ, lại bị Thời gian (Định mệnh) thúc đẩy, mối thù này đã phát sinh ngay trước mắt ngài. Và khi cuộc tàn sát dòng Kuru là điều tất yếu, hỡi đại vương, cớ sao ngài còn than khóc cho những dũng sĩ đã ra đi, đạt đến cảnh giới tối thượng?

राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
अवश्यम्certainly, inevitably
अवश्यम्:
TypeIndeclinable
Rootअवश्यम्
भवितव्येin what is destined to happen
भवितव्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभवितव्य
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
वैशसेin the slaughter, in the massacre
वैशसे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवैशस
FormNeuter, Locative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
कस्मात्why? from what reason?
कस्मात्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
शोचसिdo you grieve
शोचसि:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada, Indicative
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
शूरान्heroes, brave men
शूरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Accusative, Plural
गतान्gone, departed
गतान्:
TypeAdjective
Rootगम्
FormMasculine, Accusative, Plural, क्त (past passive participle)
परमिकाम्supreme (f.)
परमिकाम्:
TypeAdjective
Rootपरमिका
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state, course, destination
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Duryodhana
K
Kurus (Kauravas)