Shloka 2
Saṃsāra-gahana-jñāna: Vidura’s Account of Embodiment, Bondage, and Dharmic Release (संसारगहन-ज्ञानम्)
विदुर उवाच जन्मप्रभृति भूतानां क्रिया सर्वोपलक्ष्यते । पूर्वमेवेह कलिले वसते किंचिदन्तरम्,विदुरजीने कहा--महाराज! जब गर्भाशयमें वीर्य और रजका संयोग होता है तभीसे जीवोंकी गर्भवृद्धिरूप सारी क्रिया शास्त्रके अनुसार देखी जाती हैं।- आरम्भमें जीव कलिल (वीर्य और रजके संयोग)-के रूपमें रहता है, फिर कुछ दिन बाद पाँचवाँ महीना बीतनेपर वह चैतन्यरूपसे प्रकट होकर पिण्डमें निवास करने लगता है। इसके बाद वह गर्भस्थ पिण्ड सर्वांगपूर्ण हो जाता है
vidura uvāca janmaprabhṛti bhūtānāṃ kriyā sarvopalakṣyate | pūrvam eveha kalile vasate kiñcid antaram ||
Vidura nói: “Tâu Đại vương! Ngay từ khởi điểm của sự sinh thành, toàn bộ tiến trình của chúng sinh mang thân có thể được nhận biết theo từng giai đoạn nối tiếp. Ban đầu, trong dạ mẹ, sinh linh trú một thời gian trong trạng thái ‘kalila’—khối mầm chưa phân biệt—rồi sau đó mới tiến đến sự hiển lộ tiếp theo.”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura points to the ordered, observable progression of embodied life from its earliest inception, implying that life and death follow natural stages; this perspective supports ethical steadiness and restraint amid grief.
In Strī Parva, Vidura addresses the king in a consolatory, instructive tone, introducing reflections on the nature of embodied existence and its stages to guide him toward composure and dharmic understanding after the devastation of war.