Shloka 2
अध्याय २१ — गान्धार्या वैकर्तनदर्शनम्
Gāndhārī’s Viewing of Vaikartana/Karṇa
गान्धारी बोलीं--श्रीकृष्ण! देखो, यह महाधनुर्धर महारथी वैकर्तन कर्ण कुन्तीकुमार अर्जुनके तेजसे बुझी हुई प्रजवलित आगके समान युद्धस्थलमें शान्त होकर सो रहा है ।। पश्य वैकर्तनं कर्ण निहत्यातिरथान् बहून् । शोणितौघपरीताडूं शयानं पतितं भुवि,माधव! देखो, वैकर्तन कर्ण बहुत-से अतिरथी वीरोंका संहार करके स्वयं भी खूनसे लथपथ होकर पृथ्वीपर सोया पड़ा है
vaiśampāyana uvāca |
paśya vaikartanaṃ karṇaṃ nihatya atirathān bahūn |
śoṇitaughaparītāṅgaṃ śayānaṃ patitaṃ bhuvi, mādhava ||
Gāndhārī nói: “Hỡi Mādhava (Kṛṣṇa), hãy nhìn Vaikartana Karṇa! Sau khi hạ sát bao dũng tướng atiratha, nay chàng ngã nằm trên đất, thân mình bị những dòng máu cuồn cuộn phủ vây—cuối cùng lặng yên sau ngọn lửa chiến trường.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical gravity and tragic finality of war: even the greatest warrior, after immense slaughter, ends in stillness and blood on the earth. It invites reflection on impermanence and the human cost behind martial glory.
Vaiśampāyana narrates a moment where Kṛṣṇa (addressed as Mādhava) is asked to look upon Karṇa (Vaikartana), who—after killing many elite warriors—now lies fallen on the battlefield, covered in blood.