Shloka 1
स्त्रीपर्व — गान्धारीभीमसेनसंवादः
Strī-parva — Gāndhārī–Bhīmasena Dialogue on Wartime Conduct
ऑपन--माजल बछ। अकाल चतुर्दशो 5 ध्याय: पाण्डवोंको शाप देनेके लिये उद्यत हुई गान्धारीको व्यासजीका समझाना वैशम्पायन उवाच धृतराष्ट्रा भ्यनुज्ञातास्ततस्ते कुरुपाण्डवा: । अभ्ययुर्भ्नातर: सर्वे गान्धारीं सह केशवा:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! तदनन्तर धुृतराष्ट्रकी आज्ञा लेकर वे कुरुवंशी पाण्डव सभी भाई भगवान् श्रीकृष्णके साथ गान्धारीके पास गये
vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭrābhyanujñātās tatas te kuru-pāṇḍavāḥ | abhyayur bhrātaraḥ sarve gāndhārīṃ saha keśavāḥ ||
Vaiśampāyana nói: Rồi sau đó, được Dhṛtarāṣṭra cho phép, các anh em Pāṇḍava—những người sinh trong dòng Kuru—tất cả đều cùng Keśava (Kṛṣṇa) đến gặp Gāndhārī. Sau cơn tàn phá, kẻ chiến thắng không bước đi như những kẻ chinh phạt khải hoàn, mà như người thân phải gánh trách nhiệm, tiến đến trước hoàng hậu đang tang tóc—nơi uy quyền đạo lý và nỗi đau của bà có thể hóa thành sức mạnh phán xét.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after a 'just' victory, dharma requires humility and accountability toward those who suffer loss; moral authority in grief (Gāndhārī) must be approached with restraint and respect, not with triumphalism.
After receiving Dhṛtarāṣṭra’s consent, the Pāṇḍava brothers go together with Kṛṣṇa to meet Gāndhārī, setting the stage for her confrontation with the victors and the ethical reckoning that follows the war.