Shloka 16
“यशस्विनि! अपने पुत्रोंके मारे जानेका समाचार सुनकर सदा सावधान रहनेवाले पुरुषप्रवर पाण्डव हमारा चरणचिह्न देखते हुए शीघ्र ही हमलोगोंका पीछा करेंगे ।। तेषां तु कदनं कृत्वा संस्थातुं नोत्सहामहे | अनुजानीहि नो राज्ञि मा च शोके मन: कृथा:
yśasvini! apne putrāṇāṁ māre jāne kā samācāra sunkar sadā sāvadhāna rahanevāle puruṣa-pravara pāṇḍava hamārā caraṇa-cihna dekhte hue śīghra hī hamlogoṁ kā pīchā kareṅge || teṣāṁ tu kadanaṁ kṛtvā saṁsthātuṁ notsahāmahe | anujānīhi no rājñi mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ ||
“Hỡi hoàng hậu hiển quý! Khi nghe tin các con trai của người đã bị giết, những Pāṇḍava—bậc nhất trong hàng trượng phu, luôn cảnh giác—sẽ nhanh chóng lần theo dấu chân chúng ta mà truy đuổi. Sau khi đã gây cho họ sự tàn phá như thế, chúng ta không đủ can đảm ở lại đây. Xin hoàng hậu cho phép chúng ta rời đi, và xin đừng để tâm trí bị nỗi sầu khổ nuốt chửng.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and psychological consequences of violence: wrongdoing breeds fear of rightful retaliation, while grief must be faced without letting the mind collapse into despair. It implicitly contrasts reckless destruction with the need for steadiness and ethical accountability.
The speaker warns an addressed queen that the vigilant Pāṇḍavas, upon learning of her sons’ deaths, will quickly pursue the speakers by following their footprints. Because they have caused great devastation, they lack the courage to remain and ask the queen for permission to depart, urging her not to sink into grief.