Shloka 6
स्त्रीपर्व १: धृतराष्ट्रशोकः संजयाश्वासनं च
Strī Parva 1: Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Saṃjaya’s Consolation
कि शोचसि महाराज नास्ति शोके सहायता । अक्षौहिण्यो हताश्चाष्टी दश चैव विशाम्पते,“महाराज! आप क्यों शोक कर रहे हैं? इस शोकमें जो आपकी सहायता कर सके, आपका दु:ख बँटा ले, ऐसा भी तो कोई नहीं बच गया है। प्रजानाथ! इस युद्धमें अठारह अक्षौहिणी सेनाएँ मारी गयी हैं
ki śocasi mahārāja nāsti śoke sahāyatā | akṣauhiṇyo hatāś cāṣṭī daśa caiva viśāmpate ||
Vaiśampāyana nói: “Vì sao đại vương còn than khóc? Trong nỗi đau này chẳng còn ai trợ giúp—không còn ai có thể chia sẻ hay làm vơi bớt sầu khổ của ngài. Hỡi chúa tể muôn dân, trong cuộc chiến này mười tám đạo quân akṣauhiṇī đã bị tiêu diệt.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark loneliness and helplessness of grief after catastrophic loss: when nearly all supports are gone, lamentation finds no external aid. It also frames sorrow within the ethical reality of war’s immense, irreversible destruction.
Vaiśampāyana addresses the bereaved king in the wake of the great war, questioning his continued lament and reminding him that eighteen akṣauhiṇīs have been annihilated—signaling the scale of loss and the absence of remaining companions who could share his sorrow.