Shloka 27
स्त्रीपर्व १: धृतराष्ट्रशोकः संजयाश्वासनं च
Strī Parva 1: Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Saṃjaya’s Consolation
उसके मनमें लोभ था और वह राज्यका सारा लाभ स्वयं ही भोगना चाहता था, इसलिये उसने दूसरे किसीको अपने स्वार्थका सहायक या साझीदार नहीं बनाया। एक ओर धारवाली तलवारके समान अपनी ही बुद्धिसे सदा काम लिया। प्रायः जो अनाचारी मनुष्य थे, उन्हींका निरन्तर साथ किया ।। यस्य दुःशासनो मन्त्री राधेयश्व दुरात्मवान् । शकुनिश्चैव दुष्टात्मा चित्रसेनश्व दुर्मति:
yasya duḥśāsano mantrī rādheyaś ca durātmavān | śakuniś caiva duṣṭātmā citrasenaś ca durmatiḥ ||
Vì lòng tham ngự trong tâm, hắn muốn một mình hưởng trọn mọi lợi lộc của vương quyền; bởi thế hắn không để ai khác làm trợ thủ hay bạn đồng lợi cho tư lợi của mình. Như lưỡi gươm sắc bén, hắn luôn chỉ dựa vào mưu trí của chính mình. Và phần nhiều, hắn cứ kết giao không dứt với những kẻ hành vi bại hoại. Với hạng người như vậy, Duḥśāsana là tể thần; Rādheya (Karna) là kẻ tâm địa ác; Śakuni cũng mang bản tính đê tiện; và Citrasena thì trí lự lệch lạc.
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s downfall is accelerated by greed and by choosing immoral advisers: corrupt company and self-serving counsel (mantra) distort judgment, leading to adharma and ruin.
Vaiśaṃpāyana characterizes the Kaurava leadership’s moral environment after the war, naming the chief associates—Duḥśāsana, Karṇa (Rādheya), Śakuni, and Citrasena—as emblematic of the wicked counsel and companionship that shaped the course of events.