Shloka 31
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
कलत्रमादित: कृत्वा सर्व वो विनशेदिति । अपि चेत् पुत्रदारार्थमर्थसंचय इष्यते
kalatram āditaḥ kṛtvā sarva vo vinaśed iti | api cet putradārārtham arthasañcaya iṣyate ||
Bhishma nói: “Khi quân thù tấn công, hiểm họa trước hết sẽ giáng xuống người vợ và gia thất của các vị; và cùng với họ, toàn bộ của cải cũng có thể tiêu tan. Dẫu việc tích lũy tài sản được chấp nhận vì mục đích bảo hộ vợ con, hãy nhớ rằng trong cơn biến loạn, chính những người nương tựa mà ta vì họ mà gom góp lại trở thành nơi nguy hiểm chạm đến trước tiên. Bởi vậy phải dùng sự phân biệt mà cân nhắc giữa luyến ái, bảo hộ và thận trọng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wealth is often justified as a means to protect one’s family, yet in times of attack or crisis the family becomes the first locus of vulnerability; therefore one should not be blindly attached to possessions or dependents, but act with discernment about security, priorities, and the limits of material protection.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and practical ethics. Here he warns about the consequences of enemy aggression: when danger comes, wives and children are threatened first, and with them one’s accumulated wealth can be lost—prompting reflection on why wealth is gathered and how to respond wisely in adversity.