Shloka 33
Chapter 81: Trust, Allies, and the Qualifications of the King’s Artha-Secretary (अर्थसचिव)
ऋजोर्मुदोर्वदान्यस्य ह्वीमत: सत्यवादिन: । नान्यो ज्ञातेरमहाबाहो विनाशमभिनन्दति
ṛjor mudor vadānyasya hrīmataḥ satyavādinaḥ | nānyo jñāter mahābāho vināśam abhinandati ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc dũng lực (mahā-bāhu), đối với một vị vua ngay thẳng, tính tình nhu hòa, rộng lượng, biết hổ thẹn và nói lời chân thật—không ai tán thành sự diệt vong của người ấy, trừ kẻ cùng huyết tộc. Người ngoài chẳng hề vui mừng trước sự suy vong của một bậc quân vương đức hạnh như vậy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler endowed with honesty, gentleness, generosity, modesty, and truthfulness naturally earns goodwill; if anyone supports his downfall, it is most likely a jealous or self-interested relative. The verse warns that virtue does not eliminate political danger—especially from within one’s own kin.
In the Shanti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises Yudhiṣṭhira about the realities of governance and human motives. Here he highlights how internal family rivalries can become the primary source of hostility even toward a righteous king.