Shloka 5
Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas
Kekaya Exemplum
अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते येन कर्मणा । तस्माद् राजर्षय: सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन्,ब्राह्मणमें उक्त दोष आ जाय तो उससे राजा अपने आपको कलडूकित मानते हैं; इसीलिये सभी राजर्षियोंने ब्राह्मणोंकी सदा ही रक्षा की है
abhiśastam ivātmānaṃ manyante yena karmaṇā | tasmād rājarṣayaḥ sarve brāhmaṇān anvapālayan |
Bhīṣma nói: “Bất cứ hành vi nào khiến nhà vua mang tiếng bị chê trách liên quan đến một bà-la-môn, thì vua tự thấy mình như kẻ bị kết án trước công chúng. Vì thế, các bậc vương thánh (rājarṣi) luôn nhất mực bảo hộ và chăm lo cho giới bà-la-môn, để giữ vững dharma và thanh danh đạo hạnh của chính mình.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral legitimacy is tied to how he treats brāhmaṇas and the learned; wrongdoing that brings blame in relation to them makes the king feel ‘condemned,’ so wise kings protect and support them as a matter of rajadharma.
In Bhīṣma’s instruction on kingship in the Śānti Parva, he explains why earlier royal sages consistently safeguarded brāhmaṇas: any censurable act involving them stains the king’s conscience and reputation, so protection of brāhmaṇas is presented as a practical and ethical duty of rule.