Shloka 74
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
(श्लोकाश्लोशनसा गीतास्तान् निबोध युधिष्छिर । दण्डनीतेश्व यन्मूलं त्रिवर्गस्थ च भूपते ।।
yudhiṣṭhira uvāca |
daṇḍanītiś ca rājā ca samastau tāv ubhāv api |
kasyā kiṁ kurvataḥ siddhyet tan me brūhi pitāmaha ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Thưa ông nội, cả daṇḍanīti—khoa trị quốc và hình pháp—và nhà vua cùng hành động như một thể thống nhất. Xin nói cho con biết: thành công trong việc trị nước rốt cuộc đến từ hành động nào, của ai?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Effective rule is not achieved by a king alone or by abstract policy alone: success arises from their coordinated functioning—personal leadership and moral agency on one side, and the structured system of law, discipline, and measured punishment on the other.
In the Śānti Parva dialogue on kingship, Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma to clarify the division of responsibility between the ruler and daṇḍanīti: which of the two must do what so that governance and its aims are actually fulfilled.