Shloka 11
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
नगर, जनपद तथा मल्ललोग जहाँ व्यायाम करते हों, उन स्थानोंमें ऐसी युक्तिसे गुप्तचर नियुक्त करने चाहिये, जिससे वे आपसमें भी एक-दूसरेको पहचान न सकें ।।
bhīṣma uvāca | cārāṃś ca vidyāt prahitān pareṇa bharatarṣabha | āpaṇeṣu vihāreṣu samājeṣu ca bhikṣuṣu ||
Bhishma nói: “Hỡi bậc hùng tráng trong dòng Bharata, nhà vua cũng phải khéo đặt mật thám trong thành thị, thôn dã, và tại những nơi người Mallā luyện tập, sao cho họ không nhận ra nhau. Lại nữa, nhà vua phải nhờ chính mật thám của mình mà dò ra những gián điệp do kẻ thù phái đến: hãy theo dõi chúng ở chợ búa, nơi dạo chơi và chốn người qua lại, trong các cuộc hội họp và lễ hội, thậm chí giữa các nhóm khất sĩ. Nhờ công tác tình báo thận trọng và kín đáo như vậy, nhà vua bảo vệ vương quốc mà không làm xáo trộn đời sống công cộng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must maintain discreet intelligence networks to detect enemy agents in ordinary public spaces (markets, promenades, assemblies, even among mendicants), thereby protecting the kingdom while minimizing disruption to civic life.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship (rājadharma), Bhishma advises the king (addressed as Bharatarṣabha) on practical governance: how to monitor society for hostile espionage and ensure internal security through counter-intelligence.