Shloka 10
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
अधीत्य वेदान् कृतसर्वकृत्य: संतानमुत्पाद्य सुखानि भुक्त्वा | समाहित: प्रचरेद् दुश्चरं यो गार्हस्थ्यधर्म मुनिधर्मजुष्टम्
bhīṣma uvāca | adhītya vedān kṛta-sarva-kṛtyaḥ santānam utpādya sukhāni bhuktvā | samāhitaḥ pracared duścaraṃ yo gārhasthya-dharmaṃ muni-dharma-juṣṭam ||
Bhīṣma nói: “Nay hãy nghe về dharma của người gia chủ. Người nào đã học trọn Veda, hoàn tất mọi bổn phận được quy định, sinh con nối dõi và hưởng những tiện nghi chính đáng của đời sống gia đình, rồi với tâm trí định tĩnh, chuyên nhất, thực hành dharma khó nhọc của bậc gia chủ—một nếp sống hòa hợp với kỷ luật của các bậc hiền triết—thì người ấy thật là bậc ưu tú.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the ideal householder: one who completes Vedic learning and prescribed duties, sustains family life through legitimate enjoyments and progeny, yet remains mentally disciplined and lives with sage-like restraint. Household life is presented as spiritually weighty and difficult, but excellent when aligned with ethical self-control.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma after the war. Here he describes the standards of gārhasthya-dharma, emphasizing that a householder who fulfills scriptural obligations and family responsibilities while maintaining inner composure and ascetic virtues is worthy of high regard.