Shloka 21
Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)
राजा दूसरा कर्म करे या न करे, प्रजाकी रक्षा करने-मात्रसे वह कृतकृत्य हो जाता है। उसमें इन्द्र देवता-सम्बन्धी बलकी प्रधानता होनेसे राजा 'ऐन्द्र' कहलाता है ।।
vaiśyasyāpi hi yo dharmas taṃ te vakṣyāmi śāśvatam | dānam adhyayanaṃ yajñaḥ śaucena dhana-saṃcayaḥ ||
Bhishma nói: Dù nhà vua làm hay không làm những việc khác, chỉ riêng việc bảo hộ thần dân cũng đủ khiến người ấy trở thành bậc đã trọn bổn phận. Vì nơi vua nổi bật sức mạnh mang tính Indra, nên vua được gọi là “Aindra”. Nay ta sẽ nói về bổn phận muôn đời của giai cấp Vaishya: bố thí, học hỏi tri thức thánh điển, cử hành tế lễ, và tích lũy của cải bằng sự thanh sạch cùng phương cách chân chính—đó là những công việc thích đáng của Vaishya.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines the enduring duties of the Vaishya: to give in charity, to pursue study, to perform yajña (sacrificial/ritual duty), and to accumulate wealth through śauca—purity, honesty, and clean means—so that prosperity supports social and religious order.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma after the war, Bhishma continues his systematic teaching to Yudhishthira by outlining varna-based responsibilities; here he turns specifically to the Vaishya’s role in sustaining society through learning, ritual support, generosity, and ethically acquired wealth.