Shloka 127
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
स्थापनं चाकरोद् विष्णु: स्वयमेव सनातन: । नातिवर्तिष्यते कश्चिद् राज॑स्त्वामिति भारत
sthāpanaṃ cākarod viṣṇuḥ svayam eva sanātanaḥ | nātivartiṣyate kaścid rājās tvām iti bhārata ||
Bhīṣma nói: “Chính Viṣṇu vĩnh cửu đã tự mình lập ra khuôn phép này: ‘Hỡi vua, hỡi dòng Bhārata, sẽ không ai có thể vượt qua mệnh lệnh của ngươi.’” Câu kệ nhấn mạnh rằng quyền uy vương giả, khi hòa hợp với dharma, không chỉ là sức mạnh cá nhân, mà là một ranh giới được đặt nền trên thần ý để giữ gìn trật tự và ngăn điều vượt phạm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Legitimate kingship is protected by a divinely sanctioned moral boundary: when a ruler’s command is grounded in dharma, it functions as an ordinance meant to restrain transgression and preserve order, not as arbitrary force.
Bhīṣma, instructing the king (addressed as ‘Bhārata’), states that Viṣṇu himself instituted a rule ensuring that no one would be able to violate the king’s rightful command—framing royal authority as established for the maintenance of dharma.