Shloka 1166
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
ऋषिभिशभ्ष प्रजापालैब्रह्णैश्वाभिषेचित: । भगवान् विष्णु, देवताओंसहित इन्द्र, ऋषिसमूह, प्रजापतिगण तथा ब्राह्मणोंने पृथुका राजाके पदपर अभिषेक किया
ṛṣibhiḥ prajāpālaiḥ brāhmaṇaiś cābhiṣecitaḥ | bhagavān viṣṇuḥ devatābhiḥ sahita indraḥ ṛṣisamūhaḥ prajāpati-gaṇāś ca brāhmaṇāś ca pṛthuṃ rājapade 'bhiṣiñcan |
Bhīṣma nói: Các bậc hiền triết, những vị hộ trì muôn loài (Prajāpāla) và các Bà-la-môn đã cử hành lễ đăng quang. Cùng với chư thiên, Indra, hội chúng ṛṣi, các Prajāpati và các Bà-la-môn đã xức dầu tấn phong Pṛthu lên ngôi vương. Đoạn văn đặt vương quyền như một sự ủy thác theo dharma—được hợp thức hóa bởi thẩm quyền tâm linh và sự chuẩn thuận của thần linh—nhằm bảo hộ và định trị xã hội.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Kingship is not merely personal power but a dharmic office (rājapada) that gains legitimacy through the sanction of sages, brāhmaṇas, and the divine order; the ruler is thereby obligated to protect and uphold social and moral order.
Bhīṣma recounts the consecration of King Pṛthu: sages, Prajāpatis, brāhmaṇas, and the gods—together with Indra and supported by Viṣṇu—perform the abhiṣeka, installing Pṛthu as king.