Shloka 8
राजधर्मस्य नवनीतम्—रक्षा, दण्ड, चार, उत्थान
Rājadharma’s ‘Essence’: Protection, Punishment, Intelligence, and Royal Diligence
साधूनामपरित्याग: कुलीनानां च धारणम् | निचयश्न निचेयानां सेवा बुद्धिमतामपि
bhīṣma uvāca | sādhūnām aparityāgaḥ kulīnāṁ ca dhāraṇam | nicayaś ca nicīyānāṁ sevā buddhimatām api, yudhiṣṭhira |
Bhīṣma nói: “Hỡi Yudhiṣṭhira, chớ bỏ rơi bậc thiện; hãy giữ kẻ xuất thân danh giá và có tiếng tốt ở gần; tích trữ những gì đáng tích trữ và cần bảo tồn; và giao du—thật vậy, hãy nhận lời khuyên và sự phụng sự—từ người trí. Đó là những phương cách giúp bậc quân vương bảo hộ và làm vững bền quốc độ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler preserves the kingdom by moral and practical discernment: keep virtuous people close, retain reputable/noble supporters, maintain prudent reserves, and rely on the counsel and service of the wise rather than acting in isolation.
In the Shanti Parva’s discourse on rajadharma, Bhishma instructs King Yudhishthira on concrete principles of state protection and stability, listing key supports of governance—ethical allies, reputable households, resources, and wise advisors.