Shloka 30
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
प्राज्ञस्त्यागगुणोपेत: पररन्ध्रेषु तत्पर: । सुदर्श: सर्ववर्णानां नयापनयवित् तथा
prājñas tyāga-guṇopetaḥ para-randhreṣu tat-paraḥ | sudarśaḥ sarva-varṇānāṁ nayāpanaya-vit tathā ||
Bhīṣma nói: “Người thật sự trí tuệ được trang bị đức tính xả ly. Người ấy chăm chú nhận ra những điểm yếu kín đáo (những chỗ dễ tổn thương) của kẻ khác, và có con mắt phân định đối với mọi tầng lớp trong xã hội. Cũng vậy, người ấy hiểu cả chính sách đúng lẫn chính sách sai—điều nên theo và điều nên tránh.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma defines the prājña (wise person) as one who combines inner renunciation with sharp discernment: he knows what to accept and what to reject (naya vs. apanaya) and can judge situations and people clearly, including recognizing vulnerabilities that affect practical decision-making.
Within the Śānti Parva’s instruction on dharma and governance after the war, Bhīṣma continues advising the listener on the qualities of an ideal counselor/leader—highlighting renunciation, clear judgment across society, and competence in sound versus unsound policy.