Shloka 25
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
सहायान् सतत कुर्याद् राजा भूतिपुरष्कृत: । तैश्व तुल्यो भवेद् भोगैश्छत्रमात्राज्याधिक:
bhīṣma uvāca | sahāyān satataṁ kuryād rājā bhūti-puraḥkṛtaḥ | taiś ca tulyo bhaved bhogaiś chatra-mātrājya-adhikaḥ ||
Bhīṣma nói: “Nhà vua cầu thịnh vượng phải luôn bổ nhiệm và duy trì những trợ thủ xứng đáng. Với họ, vua nên bình đẳng trong việc hưởng tiện nghi và phần thưởng; chỉ nên hơn họ ở phù hiệu vương quyền—chiếc lọng của bậc quân vương và quyền ra lệnh. Ý nghĩa đạo lý là: nền trị vì bền vững dựa trên việc tôn trọng đồng minh xứng đáng bằng phẩm giá và sự thịnh vượng được chia sẻ, chứ không phải bằng cách làm nhục kẻ dưới hay độc chiếm đặc quyền.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should secure prosperity by choosing steadfast, capable supporters and rewarding them generously; he should treat them as equals in comforts, retaining superiority only in the formal symbols and authority of kingship.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira on how a king should manage and honor his aides: appoint worthy allies, keep them satisfied with shared benefits, and rely on respectful leadership rather than domination.