Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः

Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal

लोकरज्जनमेवात्र राज्ञां धर्म: सनातन: । सत्यस्य रक्षणं चैव व्यवहारस्य चार्जवम्‌,अत: इस लोकमें प्रजावर्गको प्रसन्न रखना ही राजाओंका सनातन धर्म है। सत्यकी रक्षा और व्यवहारकी सरलता ही राजोचित कर्तव्य है

lokarañjanam evātra rājñāṃ dharmaḥ sanātanaḥ | satyasya rakṣaṇaṃ caiva vyavahārasya cārjavam ||

Bhīṣma nói: Ở đời này, dharma muôn đời của bậc quân vương không gì khác hơn là làm cho dân chúng được an lòng mãn nguyện. Giữ gìn chân lý, và giữ sự thẳng ngay, liêm chính trong mọi việc công—đó là bổn phận của bậc làm vua.

लोक-रञ्जनम्the pleasing of the people/world
लोक-रञ्जनम्:
Karta
TypeNoun
Rootलोक + रञ्जन
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Plural
धर्मःduty/law
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
सनातनःeternal/perennial
सनातनः:
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यस्यof truth
सत्यस्य:
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Genitive, Singular
रक्षणम्protection/guarding
रक्षणम्:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
व्यवहारस्यof conduct/transactions (practical dealings)
व्यवहारस्य:
TypeNoun
Rootव्यवहार
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आर्जवम्straightforwardness/uprightness
आर्जवम्:
Karta
TypeNoun
Rootआर्जव
FormNeuter, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

A king’s perennial dharma is public welfare through winning the people’s contentment, grounded in two pillars: safeguarding truth (satya) and maintaining honest, straightforward dealings (ārjava) in administration and social/legal transactions (vyavahāra).

In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma teaches principles of rajadharma, summarizing the ruler’s role as ensuring popular well-being and trust by upholding truth and integrity in governance.