Shloka 49
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
अवमन्यन्ति भर्तारें संघर्षादुपजीविन: । स्वे स्थाने न च तिष्ठन्ति लंघयन्ति च तद्गबच:
avmanyanti bhartāraṁ saṅgharṣād upajīvinaḥ | sve sthāne na ca tiṣṭhanti laṅghayanti ca tad-vacaḥ ||
Bhīṣma nói: “Những kẻ sống nhờ phụng sự người khác, khi bị sự thân quen và va chạm làm cho bạo dạn, thường dám khinh nhờn chủ mình. Họ không còn giữ đúng phận vị, và bắt đầu vượt phạm mệnh lệnh của bậc quân thượng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dependents who live by another’s support must maintain humility and stay within their rightful role; when they become overfamiliar or contentious, they may disrespect the patron and violate commands, undermining dharma and order.
In Bhishma’s instruction on governance and conduct in the Shanti Parva, he describes a common social-political failure: retainers who, through friction and overconfidence, begin to insult their master and disregard his directives—an admonition relevant to maintaining discipline in a household or kingdom.