Shloka 40
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
तस्मान्नैव मृदुर्नित्यं तीक्ष्णो नैव भवेन्नूप: । वासन्तार्क इव श्रीमान् न शीतो न च घर्मद:
tasmān naiva mṛdur nityaṁ tīkṣṇo naiva bhaven nṛpaḥ | vāsantārka iva śrīmān na śīto na ca gharmadaḥ ||
Vì vậy, hỡi đức vua, bậc trị vì không nên mãi mềm mỏng, cũng không nên không ngừng khắc nghiệt. Như mặt trời rạng rỡ của mùa xuân—không quá lạnh, cũng chẳng quá gắt—nhà vua cũng phải giữ sự điều hòa: cứng rắn mà không tàn bạo, hiền hòa mà không yếu đuối.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches the principle of moderation in rulership: a king must avoid extremes of leniency and severity, cultivating a steady, balanced authority that protects without oppressing.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma addresses the king (Yudhiṣṭhira in context), using the image of the gentle spring sun to illustrate how a ruler should govern with measured firmness and measured compassion.