Shloka 15
Śara-śayyā-sthita-bhīṣma-saṃvāda-prastāvaḥ
The Prelude to Questioning Bhīṣma on the Bed of Arrows
वायुदेव उवाच कच्चित् सुखेन रजनी व्युष्टा ते राजसत्तम । विस्पष्टलक्षणा बुद्धि: कच्चिच्चोपस्थिता तव
Vāyudeva uvāca: kaccit sukhena rajanī vyuṣṭā te rājasattama? vispaṣṭa-lakṣaṇā buddhiḥ kaccic copasthitā tava?
Thần Gió (Vāyudeva) nói: “Ôi bậc vương giả tối thượng, đêm qua có trôi qua êm ả chăng? Và trí tuệ sáng trong, phân biệt—nhờ đó mọi điều có thể biết đều được thấy rõ—nay đã khởi lên trong ngài chưa?”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical prerequisite for dharma-instruction: physical ease and mental clarity. Right counsel and right action depend on a lucid buddhi (discernment) that can perceive matters distinctly, not on agitation or fatigue.
A divine speaker, Vāyudeva, addresses the ‘best of kings’ (in this context, Bhīṣma) with solicitude, asking whether he rested well and whether clear discernment has arisen—preparing the ground for further instruction and discussion of dharma.