Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

भीष्मदर्शनार्थं प्रस्थानम्

Departure to Behold Bhīṣma

ततो<वतीर्य गोविन्दो रथात्‌ स च युधिछिर:,तत्पश्चात्‌ रथसे उतरकर भगवान्‌ श्रीकृष्ण, युधिष्ठिर, भीमसेन, गाण्डीवधारी अर्जुन, नकुल, सहदेव तथा सात्यकिने अपने-अपने दाहिने हाथोंको उठाकर ऋषियोंके प्रति सम्मानका भाव प्रदर्शित किया

tato 'vatīrya govindo rathāt sa ca yudhiṣṭhiraḥ | tatpaścāt rathaseto 'ttarakar bhagavān śrīkṛṣṇaḥ yudhiṣṭhiraḥ bhīmasenaḥ gāṇḍīvadhārī arjunaḥ nakulaḥ sahadevaḥ tathā sātyakiś ca sva-sva-dakṣiṇa-hastān utthāpya ṛṣīn prati satkāra-bhāvaṃ pradarśayām āsuḥ ||

Rồi Govinda bước xuống khỏi chiến xa, và Yudhiṣṭhira cũng vậy. Sau đó, Bhagavān Śrī Kṛṣṇa—cùng Yudhiṣṭhira, Bhīmasena, Arjuna người mang Gāṇḍīva, Nakula, Sahadeva và Sātyaki—mỗi người đều giơ tay phải lên, bày tỏ lòng kính trọng đối với các bậc hiền triết. Cảnh ấy nhấn mạnh đạo lý rằng ngay cả những chiến binh và bậc quân vương chiến thắng cũng phải khiêm cung tôn kính uy quyền tinh thần và học vấn.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अवतीर्यhaving descended
अवतीर्य:
TypeVerb
Rootअव-तॄ
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
गोविन्दःGovinda (Krishna)
गोविन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootगोविन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
G
Govinda (Śrī Kṛṣṇa)
Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīmasena (Bhīma)
A
Arjuna (Gāṇḍīvadhārī)
G
Gāṇḍīva
N
Nakula
S
Sahadeva
S
Sātyaki
Ṛṣis (sages)
R
Ratha (chariot)

Educational Q&A

The verse highlights dhārmic etiquette: power and victory do not excuse arrogance. Even Kṛṣṇa and the Pāṇḍavas publicly honor ṛṣis, affirming that moral authority and learning deserve reverence, and that rulers should model humility and respect.

Kṛṣṇa and Yudhiṣṭhira descend from the chariot; then Kṛṣṇa, the Pāṇḍavas, and Sātyaki raise their right hands in a gesture of respectful greeting toward assembled sages, signaling deference and readiness to receive counsel.