Shloka 11
राजधर्माश्रयं केचित् केचिदात्मफलाश्रयम् | गुरुधर्माश्रयं केचित्केचिद् वाक्संयमाश्रयम्,कोई राजधर्म, कोई आत्मज्ञान, कोई गुरुशुश्रुषा और कोई मौनव्रतका ही आश्रय लिये बैठे हैं
rājadharmāśrayaṃ kecit kecid ātmaphalāśrayam | gurudharmāśrayaṃ kecit kecid vāksaṃyamāśrayam ||
Bà-la-môn nói: “Có người nương tựa rājadharma—bổn phận của bậc trị vì; có người nương vào quả lành phát sinh từ tự tri và chứng ngộ nội tâm. Có người dựa vào kỷ luật phụng sự thầy và tôn kính luật của guru; kẻ khác đặt nền tu tập trên sự chế ngự lời nói. Vì thế, mỗi hành giả lại chọn một chỗ nương khác nhau để sống cho phải đạo.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Dharma can be pursued through different legitimate supports—public duty (rājadharma), inner realization (ātmaphala), disciplined reverence for the teacher (gurudharma), and ethical restraint in speech (vāksaṃyama). The verse highlights plural pathways oriented toward self-control and right conduct.
A brāhmaṇa speaker is describing how various people adopt different disciplines or ‘refuges’ in life—some focusing on governance and justice, others on inner spiritual attainment, others on guru-centered discipline, and others on silence and controlled speech—framing a broader Shanti Parva discussion on dharma and conduct.