Shloka 75
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
नारायणेन दृष्टस्तु प्रतिबुद्धों भवेत् पुमान् एवमात्मेच्छया राजन् प्रतिबुद्धो न जायते
nārāyaṇena dṛṣṭas tu pratibuddho bhavet pumān | evam ātma-icchayā rājan pratibuddho na jāyate ||
Vaiśampāyana nói: Tâu Đại vương, chỉ người được Nārāyaṇa đoái nhìn bằng ân điển mới thật sự tỉnh giác trong trí tuệ. Vì thế, sự tỉnh giác không thể sinh ra chỉ bởi ý muốn riêng của bản thân.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True spiritual awakening (pratibodha) is not produced by mere personal desire; it arises when one is favored by Nārāyaṇa’s grace—highlighting the primacy of divine compassion alongside human striving.
Vaiśaṃpāyana addresses the King and states a doctrinal point within the Śānti Parva’s instruction: enlightenment is granted through Nārāyaṇa’s gracious regard, not simply by an individual’s self-will.