Shloka 23
Prāyaścitta and Contextual Non-Culpability (प्रायश्चित्त-निमित्त-अदोषवाद)
अनृतेनोपवर्ती चेत् प्रतिरोद्धा गुरोस्तथा । उपाहत्य प्रियं तस्मै तस्मात् पापात् प्रमुच्यते
anṛtenopavartī cet pratiroddhā guros tathā | upāhatya priyaṁ tasmai tasmāt pāpāt pramucyate ||
Vyāsa nói: Nếu một người mưu sinh bằng lời dối trá, hoặc đã ngăn trở và xúc phạm thầy (guru) của mình, thì bằng cách dâng cho thầy một vật thầy yêu thích và làm thầy hài lòng—khôi phục lại sự mãn ý của thầy—người ấy được giải thoát khỏi tội đó. Bài kệ xem sự sám hối không phải là chối bỏ lỗi lầm, mà là sửa chữa mối quan hệ tôn kính đã bị xâm phạm bằng sự xoa dịu chân thành và đền bù thích đáng.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Wrongdoing such as living by falsehood or offending one’s teacher can be mitigated through prāyaścitta that repairs the harm—specifically, by sincerely pleasing the guru with a valued offering, restoring respect and right relationship.
In the didactic discourse of Śānti Parva, Vyāsa states a rule of expiation: a person guilty of deceitful livelihood or of obstructing/insulting the guru can be freed from that sin by making amends—giving the guru something pleasing and thereby obtaining the guru’s satisfaction.