Shloka 93
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
भगवान् केशव ब्रह्मा आदि देवताओं, सम्पूर्ण लोकों, महात्मा-ऋषियों, सांख्यवेत्ताओं, योगियों और आत्मज्ञानी यतियोंके मनकी बातें भी जानते हैं; परंतु उनके मनमें क्या है? यह उनमेंसे किसीको पता नहीं है ।।
vaiśaṃpāyana uvāca | bhagavān keśavo brahmā ādi-devatāḥ sampūrṇāṃl lokān mahātmā-ṛṣīn sāṅkhya-vettṝn yoginaś cātmajñānī yatināṃ ca manāṃsi jānāti; kintu tasya manasi kiṃ vartate? etad eṣāṃ madhye kasya cid api na viditam || ye kecit sarva-lokeṣu daivaṃ pitryaṃ ca kurvanti | dānāni ca prayacchanti tapyante ca tapo mahat | teṣāṃ sarveṣāṃ āśrayo bhagavān viṣṇur eva | sa aiśvarya-yoge sthitaḥ | sarva-prāṇi-nivāsa-sthānatvād ‘vāsudeva’ iti kathyate ||
Vaiśaṃpāyana nói: Đấng Keśava chí tôn biết rõ mọi ý nghĩ của Brahmā và các vị thần nguyên thủy, của tất cả các cõi, của những bậc hiền triết đại hồn, của các bậc thông Sāṅkhya, của các yogin và những ẩn sĩ tự tri; nhưng điều ở trong chính tâm ý của Ngài—thì không một ai trong số họ có thể biết. Bất cứ ai trong khắp thế gian cử hành tế lễ dâng chư thiên, làm nghi lễ śrāddha cho tổ tiên, bố thí và thực hành khổ hạnh lớn lao—rốt cuộc đều nương tựa nơi Thượng đế Viṣṇu. An trụ trong yoga của quyền năng tối thượng, và là nơi cư ngụ của muôn loài, nên Ngài được gọi là “Vāsudeva”.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
All religious acts—sacrifice to the gods, ancestral rites, charity, and austerity—derive their ultimate efficacy and support from Viṣṇu/Vāsudeva. Even the highest beings and sages may be known by Him, yet His own inner will remains beyond their grasp, underscoring divine transcendence and the need for taking refuge in the Supreme.
In the didactic flow of Śānti Parva, Vaiśaṃpāyana reports a theological reflection that elevates Keśava/Viṣṇu as the hidden ground of all virtuous practices and spiritual disciplines, explaining why He is called Vāsudeva—because all beings dwell in Him.