Shloka 64
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
तब वे बलवानोंमें श्रेष्ठ दोनों दानव पुनः उत्तम वेगका आश्रय ले रसातलसे शीघ्र ही ऊपर उठे और ऊपर आकर देखते हैं तो वे ही आदिकर्ता भगवान् पुरुषोत्तम दृष्टिगोचर हुए। जो चन्द्रमाके समान विशुद्ध
tataḥ te balavānāṃ śreṣṭhau ubhau dānavau punaḥ uttama-vegaṃ āśritya rasātalāt śīghram eva ūrdhvaṃ samutpetatuḥ | ūrdhvaṃ gatvā ca paśyataḥ—sa eva ādikartā bhagavān puruṣottamo dṛṣṭigocaraḥ | candramasa iva viśuddhaḥ ujjvala-prabhayā vibhūṣitaḥ gaura-varṇaḥ saḥ | sa tadā aniruddha-vigrahe sthitaḥ, amitaparākramaḥ bhagavān yoganidrām āśritya suptaḥ || ātma-pramāṇa-racite apām upari kalpite | śayane nāga-bhoga-āḍhye jvālā-mālā-samāvṛte || apāṃ upari śeṣa-nāgasya śarīra-śayyā nirmitā āsīt, yasyāḥ pramāṇaṃ bhagavataḥ śrī-vigrahānurūpam | sā jvālā-mālābhiḥ samāvṛtā iva babhāse | tasyāṃ viśuddha-sattva-guṇa-sampanne manohara-kānti-mati bhagavān nārāyaṇaḥ suptaḥ | taṃ dṛṣṭvā tau ubhau dānava-rājau aṭṭahāsaṃ kṛtvā uccaiḥ uccaiḥ jahasatuḥ |
Bấy giờ hai vị đứng đầu trong hàng Dānavas hùng mạnh, dồn hết tốc lực, liền vút lên khỏi Rasātala. Khi lên đến phía trên và nhìn quanh, họ thấy ngay trước mắt Đấng Tạo Tác nguyên sơ, Đức Puruṣottama—thanh khiết như trăng, trang nghiêm bằng hào quang rực rỡ, sắc thân trắng sáng. Khi ấy Ngài hiện trong hình tướng Aniruddha; Đức Chúa có uy lực vô lượng đang nằm ngủ, đã nhập vào Giấc Ngủ Du-già. Trên mặt nước có một sàng nằm được tạo theo đúng tầm vóc của Ngài, đặt trên những vòng cuộn của rắn Śeṣa, dày đặc các đầu rắn, trông như được bao quanh bởi những tràng hoa lửa. Trên sàng ấy, Đức Nārāyaṇa—đầy đủ sattva thanh tịnh, rạng ngời vẻ đẹp mê hoặc—đang an ngủ. Thấy vậy, hai vua quỷ liền phá lên cười lớn, cười nhạo ầm ĩ.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts divine serenity and purity (Nārāyaṇa resting in yoganidrā, established in viśuddha-sattva) with the arrogance and derision of the Dānavas. Ethically, it warns that pride can make one mock what is truly supreme, while dharma is aligned with recognizing and revering the cosmic order rather than ridiculing it.
Two powerful Dānavas rise from the netherworld Rasātala and, upon reaching the upper region, directly behold the primal Lord Puruṣottama/Nārāyaṇa in the Aniruddha manifestation, asleep in yogic sleep on a couch formed by Śeṣa upon the waters. Instead of responding with awe, they laugh loudly in mockery.