Shloka 4
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
नारद उवाच त्वयैतत् कथित पूर्वे दैवं कर्तव्यमित्यपि | दैवतं च परो यज्ञ: परमात्मा सनातन:
nārada uvāca | tvayaitat kathitaṃ pūrve daivaṃ kartavyam ity api | daivataṃ ca paro yajñaḥ paramātmā sanātanaḥ ||
Nārada thưa: “Bạch Chúa tể, chính Ngài trước đây đã dạy rằng những bổn phận thiêng liêng—những hành vi dâng hiến lên chư thiên và được gìn giữ theo thánh điển—là nghĩa vụ của mọi người. Vì chư thiên được tôn vinh cao nhất qua tế tự; và tế tự, trong ý nghĩa tối thượng, không gì khác hơn chính là Tự Ngã Tối Thượng hằng cửu.”
नारद उवाच
Educational Q&A
That daiva-karmas—religiously enjoined acts directed toward the divine—are obligatory, because the highest form of honoring the divine is yajña; and in its deepest meaning yajña is identified with the eternal Paramātmā, making sacrificial duty a spiritual discipline rather than mere ritual.
Narada recalls and cites the interlocutor’s earlier instruction: that divine duties must be performed. He supports this by linking deity, sacrifice, and the Supreme Self—arguing that yajña is the supreme mode of worship and is ultimately grounded in the eternal Paramātmā.