Shloka 43
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
अथ ब्रह्मवध्याभयप्रणष्टे त्रलोक्यनाथे शचीपतौ जगदनीश्वरं॑ बभूव देवान् रजस्तमश्नाविवेश मन्त्रा न प्रावर्तन्त महर्षीणां रक्षांसि प्रादुरभवन् ब्रह्म चोत्सादनं जगामानिन्द्राश्नाबला लोका: सुप्रधृष्या बभूवु:
atha brahmavadhyābhayapraṇaṣṭe trilokyanāthe śacīpatau jagadanīśvaraṃ babhūva | devān rajastamaś cānvāviśet | mantrā na prāvartanta maharṣīṇāṃ rakṣāṃsi prādurabhavan | brahma cotsādanaṃ jagāma | anindrāś ca balā lokāḥ supradhṛṣyā babhūvuḥ ||
Bấy giờ, khi Chúa tể của ba cõi—Indra, phu quân của Śacī—vì sợ tội sát Bà-la-môn (brahma-hatyā) mà biến mất, vũ trụ liền không còn người cầm quyền. Tính dục vọng và u ám (rajas, tamas) dâng trào trong hàng chư thiên. Thần chú của các đại hiền triết không còn linh nghiệm; loài rākṣasa bắt đầu công khai xuất hiện. Việc học Veda và trật tự thiêng liêng suy tàn. Indra vắng bóng, sự hộ trì bị rút đi, ba cõi trở nên yếu ớt và dễ bị công kích, chinh phục.
तास्त्वाष्ट उवाच क्व गमिष्यथास्यतां तावन्मया सह श्रेयो भविष्यन्तीति
Educational Q&A
When the rightful protector and moral authority withdraws due to guilt and fear, social and cosmic order deteriorate: passion and delusion rise, sacred disciplines lose efficacy, predatory forces grow, and the world becomes vulnerable. The passage stresses the ethical necessity of responsible leadership and the far-reaching consequences of grave wrongdoing.
Indra, burdened by fear connected with brahma-slaying, disappears. In his absence the universe lacks governance; the gods are overcome by rajas and tamas, sages’ mantras fail, rākṣasas proliferate, Vedic study declines, and the three worlds become weak and easily conquered.