Shloka 118
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
श्रीभगवानुवाच तयो: संलग्नयोर्युद्धे रुद्रनारायणात्मनो:
śrībhagavān uvāca | tayoḥ saṃlagnayor yuddhe rudra-nārāyaṇātmanoḥ, sarvalokeṣu sarvabhūtāni sahasodvignāny abhavan | agnir devo yajñeṣu vidhivat hutānāṃ viśuddha-haviṣāṃ grahaṇaṃ na śaśāka |
Đức Thế Tôn phán: “Hỡi Arjuna, khi Rudra và Nārāyaṇa—mỗi vị đều mang trong mình quyền năng thần linh của vị kia—đã khóa chặt nhau trong cuộc chiến, thì muôn loài khắp mọi thế giới bỗng chốc kinh hoàng rúng động. Ngay cả Agni, trong các lễ tế, cũng không còn có thể thọ nhận những phẩm vật cúng dường tinh khiết đã được dâng đúng nghi thức.”
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that when divine powers clash, the disturbance is not merely local but cosmic: fear spreads across beings and even sacrificial order falters. Ethically, it underscores the Mahābhārata theme that violence—especially among the powerful—shakes dharma and disrupts the sustaining institutions of the world, such as yajña.
Bhagavān describes a moment when Rudra and Nārāyaṇa become fully engaged in battle. The shock of their confrontation agitates all creatures in all realms, and Agni himself becomes unable to receive the properly offered, pure sacrificial oblations—signaling a breakdown of normal cosmic-ritual functioning.