Shloka 11636
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
ततो<5हं खण्डपरशु: स्मृत: परशुखण्डनात् । नरका चलाया हुआ वह परशु सहसा रुद्रके द्वारा खण्डित कर दिया गया। मेरे परशुका खण्डन हो जानेसे मैं 'खण्डपरशु” कहलाया
tato 'haṃ khaṇḍa-paraśuḥ smṛtaḥ paraśu-khaṇḍanāt |
“Từ đó, ta được nhớ đến với danh xưng ‘Khaṇḍa-paraśu’ (‘người có rìu gãy’), bởi chiếc rìu của ta đã bị vỡ nát.” Trong khung truyện, biệt hiệu ấy sinh ra từ một mất mát mang tính định hình: căn tính của một chiến sĩ bị khắc dấu không phải bởi chinh phục, mà bởi sự gãy đổ của vũ khí—một lời nhắc rằng niềm kiêu hãnh nơi sức mạnh thật mong manh, và trong Mahābhārata, tên gọi thường cất giữ một lịch sử đạo lý.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The verse illustrates how a person’s reputation can be shaped by a single consequential event, and it subtly cautions against overreliance on martial power: even a weapon—symbol of strength—can be broken, leaving behind a moralized memory encoded in a name.
The speaker explains the origin of the epithet ‘Khaṇḍa-paraśu’: because his axe was broken, he became known by that descriptive name. The line functions as an etiological note (name-origin) within the broader Shānti Parva discourse.