Shloka 107
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
नरनारायणो पूर्व तपस्तेपतुरव्ययम्,पहले नर और नारायणने जब धर्ममय रथपर आरूढ़ हो गन्धमादन पर्वतपर अक्षय तप किया था, उसी समय प्रजापति दक्षका यज्ञ आरम्भ हुआ
nara-nārāyaṇau pūrvaṁ tapas tepatūr avyayam | yadā dharma-maye rathe samārūḍhau gandhamādana-parvate 'kṣayaṁ tapaḥ cakratuḥ, tadā prajāpateḥ dakṣasya yajña ārabdhaḥ ||
Thuở trước, Nara và Nārāyaṇa đã thực hành khổ hạnh (tapas) bất hoại. Khi hai vị ấy, ngự trên cỗ xe đặt nền trên dharma, tiến hành sự tu luyện không cạn kiệt trên núi Gandhamādana, thì đúng vào lúc ấy, lễ tế (yajña) của Prajāpati Dakṣa được khởi sự. Đoạn văn đặt tapas (tự kỷ luật) và yajña (bổn phận thiêng) như hai hành vi song hành nâng đỡ thế gian, nối sự tiết chế nội tâm với trật tự đạo lý được gìn giữ qua trách nhiệm nghi lễ.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The verse juxtaposes two pillars of dharma: inner discipline (tapas) and outward sacred responsibility (yajña). By synchronizing Nara–Nārāyaṇa’s austerities with Dakṣa’s sacrifice, it suggests that both ascetic restraint and properly ordered ritual action uphold the moral and cosmic order.
The text recalls an ancient moment: Nara and Nārāyaṇa perform inexhaustible penance on Mount Gandhamādana while mounted on a dharma-based chariot, and simultaneously Prajāpati Dakṣa begins his great sacrifice. The narration sets a mythic backdrop connecting renowned tapas with a major yajña event.