Shloka 103
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
पाज्चालेन क्रम: प्राप्तस्तस्माद् भूतात् सनातनात् | महात्मा पांचालने वामदेवके बताये हुए ध्यान-मार्गसे मेरी आराधना करके मुझ सनातन पुरुषके ही कृपाप्रसादसे वेदका क्रमविभाग प्राप्त किया था ।।
tām indra uvāca—gaccha, nahuṣas tvayā vācyaḥ; atha pūrveṇa mām ṛṣi-yuktena yānena tvam adhirūḍhaḥ. pāñcālena kramaḥ prāptaḥ tasmād bhūtāt sanātanāt. mahātmā pāñcālena vāmadevena kathitena dhyāna-mārgeṇa mama ārādhanāṃ kṛtvā mayā sanātanena puruṣeṇaiva kṛpā-prasādena vedasya krama-vibhāgaṃ prāptaḥ. bābhravya-gotraḥ sa babhūva prathamaṃ krama-pāragaḥ. bābhravya-gotre utpannāḥ te maharṣi-gālavaḥ bhagavatā nārāyaṇena varaṃ ca paramottamaṃ yogaṃ ca prāpya vedasya krama-vibhāgaṃ śikṣāṃ ca praṇīya sarveṣāṃ prathamaḥ krama-vibhāge pāragaḥ vidvān babhūva.
Indra nói: “Hãy đi và nói điều này với Nahuṣa. Ngươi đã bước lên cỗ xe cổ xưa được ách bởi các bậc hiền thánh, như người xưa từng làm.” Ngài lại tiếp: “Từ Đấng Vĩnh Hằng, nguyên sơ ấy mà phép tắc tụng đọc Veda theo thứ tự (krama) được truyền ra. Đại tâm Pañcāla, thờ phụng Ta theo con đường thiền định do Vāmadeva chỉ dạy, đã nhờ ân điển của Ta—Đấng Purusha vĩnh cửu—mà nhận được sự phân định Veda theo trật tự. Trong dòng Bābhravya, ông trở thành bậc đầu tiên đã ‘qua đến bờ bên kia’ của krama. Và hiền triết Gālava, sinh trong gotra Bābhravya, được Bhagavān Nārāyaṇa ban phúc và chứng đắc yoga tối thượng, đã trước tác hệ thống phân chia Veda theo krama cùng khoa Śikṣā về âm vận và phát âm; do đó trở thành học giả tiên phong, bậc thượng thủ tinh thông phép tụng đọc theo trật tự.”
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
Sacred knowledge and disciplined practice (like Vedic krama-recitation and Śikṣā) are portrayed as fruits of devotion, meditation, and divine grace—not mere pride or power. The passage implicitly contrasts rightful spiritual attainment with the arrogance exemplified elsewhere in the Nahuṣa episode.
Indra instructs that Nahuṣa be addressed and refers to the earlier precedent of a sage-yoked conveyance. The text then shifts to a tradition-history: Pañcāla, through meditation taught by Vāmadeva and by the grace of the eternal Person, attains the ordered Vedic krama-division; and Gālava of the Bābhravya lineage, blessed by Nārāyaṇa, systematizes krama-division and Śikṣā, becoming an early master of these disciplines.