Shloka 19
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
चिन्तयामासुरव्यग्रा: सुकृतं हि नृपस्य तत् । अनेनास्मत्कृते राज्ञा शाप: प्राप्तो महात्मना
cintayāmāsur avyagrāḥ sukṛtaṃ hi nṛpasya tat | anenāsmat-kṛte rājñā śāpaḥ prāpto mahātmanā ||
Bhīṣma nói: Chư thiên, với tâm trí không xao động, bắt đầu suy ngẫm về hạnh nghiệp thật sự đầy công đức của nhà vua ấy. Họ thừa nhận: “Vì chúng ta mà vị vua đại hồn này đã mắc vào lời nguyền,” rồi bàn cách giải thoát ông—trong khi, theo mệnh lệnh của Nārāyaṇa, năng lực ghi nhớ của ông vẫn không rời bỏ ông.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when a person acts righteously and earns merit, suffering may arise due to complex causes beyond the individual; those who contribute to another’s hardship bear responsibility to seek remedy, and divine order can sustain inner faculties (like memory) amid trials.
The gods gather and calmly deliberate, recognizing the king’s virtuous conduct and admitting that, because of their involvement, a curse has fallen upon the great-souled king; they consider how to release him from that curse, while Nārāyaṇa’s command ensures his remembrance remains intact.