Shloka 6
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
चित्रवर्णमयूरैश्व केकाशतविराजितै: । राजहंससमूहैश्च॒ कृष्ण: परभृतैस्तथा
citravarṇamayūraiś ca kekaśatavirājitaiḥ | rājahaṃsasamūhaiś ca kṛṣṇaiḥ parabhṛtaiḥ tathā ||
Bhīṣma nói: “Miền núi ấy được điểm trang bởi những con công muôn sắc, rực rỡ với hàng trăm tiếng kêu vang; bởi những đàn thiên nga vương giả; và cả những con cu gáy đen. Khắp bốn phía, nơi ấy tràn đầy âm thanh êm dịu, ngọt lành của muôn loài, trong khi các Apsarā dạo bước khắp nơi—một bầu không khí thanh bình và vẻ đẹp cát tường.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds śānti (tranquility) through a harmonious natural soundscape. In the Shānti Parva’s ethical atmosphere, such imagery supports the ideal that inner and outer order—calm speech, restrained conduct, and a settled mind—are conducive to dharma and reflective understanding.
Bhīṣma is describing a serene mountain setting: multicolored peacocks calling, flocks of royal swans, and dark cuckoos filling the region with gentle sounds, while apsarases move about—painting an idyllic, auspicious scene.