Shloka 23
Nārada’s Darśana of Viśvarūpa Nārāyaṇa and the Caturmūrti Doctrine (नारदस्य नारायणदर्शनं चतुर्मूर्तिविचारश्च)
गुरु: प्लावयिता तस्य ज्ञानं प्लव इहोच्यते । विज्ञाय कृतकृत्यस्तु तीर्णस्तदुभयं त्यजेत्
guruḥ plāvayitā tasya jñānaṃ plava ihochyate | vijñāya kṛtakṛtyas tu tīrṇas tad-ubhayaṃ tyajet ||
Janaka nói: “Bậc thầy là người đưa kẻ ấy qua bờ; và tri thức do thầy ban được ví ở đây như con thuyền. Khi đã thấu triệt tri thức ấy, người ta viên mãn mục đích và vượt qua dòng trở thành của thế gian. Như người qua sông rồi thì bỏ lại cả thuyền lẫn người lái, cũng vậy, người đã giải thoát buông cả vị thầy (như chỗ nương bên ngoài) và tri thức (như phương tiện), an trú trong tự do tự thân.”
जनक उवाच
Educational Q&A
The guru and the teaching are indispensable means for crossing saṃsāra, but once liberation is realized, even these supports are to be relinquished—like leaving behind boat and boatman after reaching the far shore.
King Janaka, speaking in a discourse on liberation, uses a river-crossing metaphor: the guru functions as the ferryman and the imparted knowledge as the boat; after the seeker attains the goal, attachment to both the guide and the method is abandoned.